Over coaching bij autisme kan ik wel een boek schrijven. Misschien ga ik dat ooit nog wel eens doen voor het grote publiek 😉 Over attitude, luisteren met een leeg hoofd, over gedragsverandering bij autisme, over krachtige coachvragen, structuur in coaching, over omgaan met weerstand, over wat je kunt doen als de coachingstrajecten niet lopen zoals je graag zou willen en noem maar op.

Onderwerpen die in de Online Autismecoachopleiding uitgebreid aan bod komen. Deelnemers aan mijn opleiding krijgen namelijk wel mijn boekwerk over krachtig coachen bij autisme. Omdat het zo belangrijk is om deze vaardigheid onder de knie te krijgen en steeds weer toe te passen en meesterschap in te bereiken.

Als coach voor mensen met autisme reflecteer je – als het goed is – veel op jouw eigen gedrag en het effect daarvan op de klant. Mensen met autisme doen regelmatig een beroep op jou om mee te gaan in ineffectief gedrag waardoor je niet bereikt wat je samen hebt afgesproken.

Coachgesprekken lopen niet altijd vanzelf. Sommigen zijn verbaal enorm vaardig en kletsen je de oren van het hoofd. Of ze hebben overal een ‘ja maar’ voor en blijven in discussie gaan. Soms leuk, maar de vraag is of het leidt tot een stap voorwaarts. Hoe geef je dan sturing aan het gesprek en zorg je ervoor dat je toch uitkomt waar je graag zou willen komen?

Ik deel een zevental valkuilen waar je als coach beter uit kunt blijven.

Trap niet in deze 7 valkuilen:

Valkuil 1:

In discussie blijven gaan, wat leid tot eindeloze discussies waarmee je klant niet verder komt.

Valkuil 2:

De denkwijze van je klant blijven volgen. Hij heeft juist een nieuw perspectief nodig, anders had hij jou niet nodig.

Valkuil 3:

De klant de regie over laten nemen in het gesprek. Als coach neem je leiderschap om je klant het gewenste doel te bereiken. Dat betekent dus ook interumperen, bijsturen, stopzetten en uitdagen.

Valkuil 4:

Blijven analyseren. Heerlijk als je zelf ook analytisch ingesteld bent. Mogelijkheden tot verandering ligt alleen vaak op een ander niveau.

Valkuil 5:

Je klant redden. Als coach kun je erg medelijden hebben met je klant. Er is ook zoveel waar hij mee heeft te dealen. Niet doen! Het brengt hem juist in de slachtofferrol en daar heeft hij niets aan. 

Valkuil 6:

Je eigen ervaringen projecteren op je klant. Wat jou helpt hoeft je klant met autisme niet per definitie te helpen. Adviseren kan prima, maar dan wel afgestemd op de behoeften van je klant.

Valkuil 7:

Te hoge verwachtingen hebben. Veel klanten met autisme lijken snel te leren maar kunnen de vertaalslag niet zo snel maken. Stem af op wat de echte mogelijkheden zijn en bespreek die.

Er zijn nog veel meer valkuilen, maar met deze 7 valkuilen herkennen én tackelen in je dagelijkse coachpraktijk gaat je al veel opleveren. Voor jezelf als coach in lichtheid en gemak, en voor je coachee omdat je veel meer resultaat gaat bereiken.

Een handige manier om hieruit te blijven is structuur aan te brengen in je coachtraject. Dat kan met een helder plan. Stap voor stap neem je je klant mee en elk gesprek ga je aan de slag met een van de stappen. Als je de Autismecoachmethode volgt gaat dat vloeiend.

Vervolgens zet je afhankelijk van de coachvraag de krachtige coachmethodieken voor meer rust en betere relaties in. Aan de hand van kant en klare werkbladen, voorbereidingsopdrachten, kaartspellen en andere werkvormen kom je steeds verder richting je doel. Zodat je toewerkt naar zelfredzaamheid en eigen regie.

Benieuwd naar hoe je ook meer effect uit je coachgesprekken kunt halen? Doe dan ook mee met de GRATIS MASTERCLASS die ik hier binnenkort over geef.

Klik hier om je direct even aan te melden. Het is gratis.

Geen tijd om een masterclass te beluisteren maar wel interesse om je verder te ontwikkelen? Stuur me dan even een mail waar je op dit moment behoefte aan hebt in je werk met mensen met autisme, dan stuur ik je meer informatie over de mogelijkheden.

Als autismecoach kun je meegaan met je klant, voordat je het weet ben je weer brandjes aan het blussen. Tijd en aandacht besteden aan dat wat niet het meest urgente en belangrijke probleem is.

Veel mensen met autisme kunnen moeilijk prioriteiten stellen

Stel je klant met autisme komt binnen, na even de ditjes en datjes besteed je een kwartier aan hoe afgelopen tijd is geweest, dan vraag je waar wil je het over hebben vandaag en er komt een onderwerp op tafel wat echt wel een issue is. Een ruzie, een misverstand, kritiek, een misser, iets wat niet lukt. Daar ga je met al je goede intenties op in en helpt het probleem op te lossen. Tot zo ver niets aan de hand. Denk je. Je klant is op dat moment tevreden, afronden en tot de volgende keer maar weer.

Ik deed mijn klanten tekort

Er was een moment toen ik nog een coachpraktijk had, dat ik ook zo een klant uitzwaaide. Hij glimlachte toen hij weg ging en bedankte me hartelijk. Maar ik bleef met een zwaar gevoel staan en keek hem na. Ik had hem niet goed genoeg geholpen. Wat ik voor me zag was zoveel meer potentie in hem, waar ik hem heen wilde brengen was iemand die z’n mannetje staat en precies weet wat hem energie geeft en energie kost. Zodat hij die partner, vader en collega kon zijn die hij wilde zijn. Ik besefte, met de beste bedoelingen deed ik hem tekort. Ik was hem niet aan het versterken, maar het werd er niet beter op. Dat wilde ik anders.

Het mocht anders, beter

Ik mocht opstaan, de regie pakken, zijn doel echt ownen, en alles in het werk stellen om hem daar te brengen. Niet door af te wachten of met hem mee te praten, hem de agenda te laten bepalen. Maar al mijn kennis en kunde zo in te zetten, dat hij wel dat prachtige doel wat hij voor ogen had kon bereiken. Wat daarna ook gebeurde. Maar, laten we nou eens uitzoomen. Kijken wat hier gebeurt. Want misschien herken je dit wel.

7 gouden vragen om jouw kansen in coaching bij autisme beter te benutten

#1 Is er een duidelijk resultaat waar jullie samen aan werken? Een onderliggend probleem wat uitwerkt op allerlei levensgebieden.

#2 Is het super helder waar de focus in de gesprekken op ligt. Hoe jullie daar stap voor stap aan werken?

#3 Weet de klant zelf wat het komende gesprek aan de orde gaat komen en hoe dat bijdraagt aan het grotere geheel?

#4 Heb je alles in huis, zodat je optimaal voorbereid bent en precies die interventie/opdracht/oefening kunt doen om echt progressie te boeken?

#5 Heb je de regie gehouden door je klant te helpen te bespreken wat er echt toe doet?

#6 Ben je op het scherpst van de snede geweest en heb je het gesprek steeds weer terug gebracht tot de essentie?

#7 Is de klant de deur uitgegaan met meer dan alleen het hart gelucht – dus een concrete actie waar die mee aan de slag kan om echt duurzame verandering te bewerkstelligen?

Coachen bij autisme op hoog niveau

Dat is de kunst van coachen bij autisme op hoog niveau – meesterschap zo je wilt. Dit high level coachen, helemaal afgestemd op volwassenen met autisme heb ik verheven tot kunst. In de online autismecoachopleiding heb ik dit helemaal uitgewerkt in how to’s.

Als je zo meester bent in het coachen bij autisme, hangt je klant aan je lippen, haalt ie de potentie eruit die erin zit, zo heeft ie een mooier en makkelijker leven. Niet pappen en nathouden, maar je klant groter houden dan hij is en hem te helpen om zichzelf te kunnen zijn. Dat vraagt wat van ons. Want ze komen bij jou om verder te komen, anders had ie het zelf wel gedaan.

Wil je ook meesterschap in je coaching bij autisme bereiken?

Als jij ook de kunst naar een hoger level wilt brengen, die recht doet aan je klant, het verschil wilt maken, dan nodig ik je uit voor om te kijken of de Online AutismeCoachOpleiding ook voor jou interessant is. Of je nu net wilt starten of al een rot in het vak bent. Deze opleiding brengt je naar meesterschap in het coachen bij autisme. Lees onderaan dit artikel voor meer informatie hierover.

Coachen gaat niet alleen om kennis

Zo vaak krijg ik terug van potentiële klanten dat ze al een coachopleiding hebben gedaan. Soms zelfs al gericht iets over autisme. Maar dat ze nu vooral kennis hebben maar nog niet precies weten HOE ze kunnen coachen. Sorry mensen, maar daarmee ben je geen autismecoach, maar heb je vooral kennis vergaard. Dat is de reden waarom onze autismecoachopleiding enorm praktisch is ingestoken. Een super concrete en heldere aanpak van coachen, zodat je precies weet wat je wanneer en waarom doet in je coachgesprekken. En dat ga je gelijk oefenen. Met de groep en met je proefklanten. En van daaruit krijg je ervaring en ga je weer een laag dieper. Zodat je die meesterschap kunt bereiken en steeds meer to the point kunt komen en steeds meer impact hebt in je coaching.

Wetenschappelijke kennis is niet alles

Want wat heb je aan wetenschappelijke kennis over autisme als je klant bij je komt en de shit in z’n leven aan je voorlegt en verwacht dat jij het oplost. Het gaat niet alleen om kennis. Het gaat om DOEN. Weten HOE je aan de slag gaat, waar je elk gesprek op let om tot de kern vh probleem te komen. Want het gaat vaak niet om die ruzie, dat misverstand, die ene belemmerende overtuiging. Als je weet HOE je adequaat kunt coachen, en je hebt de juiste tools in huis, dan kun je elk probleem van je klant duurzaam aanpakken. Stap voor stap. Zonder dat je daar zelf veel voorbereiding voor nodig hebt. En waarbij je klant zich helemaal erkent en herkent en zich opgelucht voelt omdat er eindelijk eens iemand is die het snapt.

Tot de kern komen lukt als jij leiderschap toont

Het vraagt andere vaardigheden om te coachen bij autisme.

Scherpe analyse, heldere coachvraag

Duidelijke strategie richting oplossing

Blijvende focus op het doel

De tijd die je samen eraan besteed en hoe je de tijd tussendoor besteed.

Wij helpen je daar graag bij.

Ook meesterschap in je coaching bij autisme bereiken?

Volg dan een van onze trainingen of opleidingen:

* Alle informatie over de online AutismeCoachOpleiding lees je hier: www.autismecoach.nl/online-autismecoachopleiding

Waarom rust zo belangrijk is voor mensen met autisme

Stress is de dagelijkse werkelijkheid voor veel mensen met autisme. Iedereen ervaart weleens stress. De een meer en vaker dan de ander. Mensen met autisme ervaren bijna allemaal permanent een flinke hoeveelheid stress. Ze zijn bijna nooit helemaal stressvrij. Het leven zelf is dan al enerverend en kost veel energie.

Een gezonde dosis spanning is nuttig. Het zet je aan tot actie, zorgt ervoor dat je alert bent. Maar te lang en te veel stress is slecht voor je gezondheid. Je raadt het al: stress is een groot probleem voor mensen met autisme. Helpen rust creëren bij je klant met autisme geeft op alle levensgebieden winst. Ook hebben veel mensen met autisme slaapproblemen. Ook daarvan is stressgevoeligheid vaak een belangrijke oorzaak.

Stress is een vorm van spanning. Spanning die in je lichaam optreedt als reactie op externe prikkels. Een spanning die gevolgd wordt door bepaalde reacties. Stress kan nuttig zijn. Denk aan hoe je je in druk verkeer gedraagt of tijdens een brand. Door een verhoogd stressniveau ben je alert. Té veel stress is niet handig. Dan blijf je te alert en ga je overreageren. Je blijft in een voortdurende staat van paraatheid.

Mensen met autisme ervaren veel onrust door voortdurende stress en zijn steeds in een verhoogde staat van alertheid. De oorzaak ligt in een andere manier van informatieverwerking. Hierdoor raken zij eerder overspoeld door alle informatie en prikkels. Doordat het lastiger is om prikkels en informatie te selecteren, komt dit heftiger binnen.

De hoeveelheid prikkels die je fijn vindt verschilt bij iedereen. En ook in hoe je met die prikkels omgaat. Sommige mensen zijn actief op zoek naar prikkels: ze zetten de muziek hard en fluiten of zingen veel. Anderen vermijden juist prikkels, het is al druk genoeg in hun hoofd.

Pas de 7 stappen uit het boek Meer rust en minder stress bij autisme toe voor meer rust in je hoofd. Voor jezelf of je klant om van stress naar rust in je hoofd te komen.

Uit onderzoek (Autismecoach, 2012) blijkt, dat de grootste problemen van mensen met autisme worden veroorzaakt in de omgang met andere mensen:

• de overprikkeling,
• het moeilijk kunnen plannen,
• een hoge werkdruk,
• en eenzaamheid door onbegrip en veranderingen.

Al deze problemen leveren dagelijks een hoop stress op, waardoor leven met autisme soms meer op overleven lijkt.

Mensen met autisme zijn vaak geneigd om stress reactief te benaderen. Ze vinden het lastig om de signalen van stress te herkennen en over te gaan tot handelen zodat ze weer kunt ontspannen. Ze komen er bijvoorbeeld achteraf pas achter dat er stress is en wat stress veroorzaakt.

Er zijn meer en andere stressbronnen waar ze last van hebben dan mensen zonder autisme. Denk aan de prikkels die anders en vaak heftiger binnenkomen, de moeite met het begrijpen van andere mensen en situaties, het omgaan met veranderingen en onvoorspelbaarheden.

De overvloed aan prikkels kan ervoor zorgen dat mensen met autisme:

• zich vaak terugtrekken,
• mensen gaan vermijden waardoor ze zich eenzaam voelen,
• niet toekomen aan de dingen die ze graag willen doen,
• het gevoel hebben dat ze geleefd worden en niet weten wat ze eraan kunnen doen om weer grip te krijgen,
• zich onzeker voelen over hun kunnen,
• in contact met anderen signalen missen waardoor gesprekken niet vlot lopen, er onbegrip ontstaat of zelfs conflicten,
• steeds meer behoefte hebben aan vastigheden, controleren en steeds minder flexibel worden,
• op hun werk niet presteren zoals ze graag zouden willen of van hen verwacht wordt,
• niet de partner, vader of moeder kunnen zijn die ze graag willen zijn.

Dat is heel frustrerend. Ik zie het in mijn dagelijkse praktijk steeds weer, mensen met autisme functioneren veel beter als er meer rust en ontspanning in hun leven is. De impact die meer rust heeft, is enorm.

Om de omgang met een (jong)volwassene met autisme te verbeteren zijn er volop tips. Hiermee wordt de omgang met een volwassenen of jongvolwassene met autisme makkelijker. Of dat nu je klant, partner, collega, familielid of sportmaatje is. Via deze link vind je daar meer informatie over.

Als coach, therapeut of betrokkene zie je vaak wel dat er veel stress is en dat je klant rust nodig heeft. Maar hoe dan? Is het überhaupt wel mogelijk, rust bij autisme?

Ja! Ik ben ervan overtuigd dat er heel veel aan stress bij autisme is te doen. Het is mogelijk om invloed uit te oefenen op de mate van stress en rust die in het leven is. Ook als je autisme hebt. Ik kan niet garanderen dat er geen enkele spanning meer in het leven zal zijn. Jammer genoeg niet. Maar ik kan jou als coach, therapeut of betrokkene wel veel goede strategieën en mogelijkheden aanreiken waardoor je je klant kunt helpen meer rust en minder stress te krijgen.

Omdat het onderwerp rust bij autisme zo belangrijk en waardevol is heb ik een stappenplan ontwikkeld voor meer rust en minder stress bij autisme. In mijn boek ‘Meer rust en minder stress bij autisme’ vind je dit stappenplan uitgebreid beschreven. In dit boek leer je hoe jij zelf of als coach of therapeut je klant kunt helpen naar meer rust. Ook voor ouders en partners, collega’s en leidinggevenden een must-read.

Wat ik met autisme heb

Veel mensen vragen mij wat ik met autisme heb.

Een logische vraag en ik deel het graag. Nadat één van mijn kinderen een diagnose autisme kreeg, ben ik mij in het autisme gaan verdiepen.

Ik las alles wat los en vast zat. Sprak erover met anderen, volgde trainingen en kreeg zelf begeleiding. Al doende maakte ik mij belangrijke kennis en vaardigheden eigen om ons gezin te laten floreren.

Sindsdien ben ik mij in professioneel opzicht gaan ontwikkelen. Sinds 2007 heb ik in mijn eigen coachingspraktijk als Autismecoach honderden mannen en vrouwen met autisme(kenmerken) geholpen. Ik leerde hen hoe ze vanuit rust betere gesprekken kunnen voeren waardoor ze warmere relaties kregen.

Door goed te luisteren en snel een vertrouwelijke sfeer te scheppen help ik mijn klanten belangrijke stappen te zetten in hun persoonlijke en zakelijke ontwikkeling. Daardoor halen ze meer voldoening uit hun leven, kunnen ze een betere partner, ouder, collega en vriend zijn.

Ze kunnen hun prikkelgevoeligheid beter hanteren. Weten hoe ze goede gesprekken konden voeren en zo hielden ze meer energie over om de dingen te doen waar ze blij van werden. Dit is de basis van het ontstaan van mijn boek ‘Meer rust en minder stress bij autisme.’

Van hieruit heb ik een aantal jaren geleden de stap gezet naar het opleiden van andere coaches, en zo is de AutismeCoachOpleiding ontstaan.

Ik merk steeds weer dat er een enorme behoefte is aan goede autismecoaches. Daarom geef ik de opgedane kennis en inzichten graag door aan zo veel mogelijk anderen. Zodat steeds meer mensen met autisme goed geholpen kunnen worden.

Inmiddels is mijn bedrijf Autismecoach uitgegroeid tot een complete AutismeCoachMethode met Toolkits voor Rust Bij Autisme en Betere Relaties. We zijn met een groeiend netwerk van Gecertificeerd Autismecoaches die het verschil maken voor mensen met autisme.

Op deze pagina ontdek je meer over de mogelijkheden om jezelf te bekwamen als Autismecoach.

7 stappen voor rust bij autisme

Om mensen met autisme meer rust en minder stress te laten ervaren zijn er over het algemeen zeven stappen nodig. Hierin leer je ze welke signalen duiden op stress, wat de oorzaken van stress zijn en hoe structuur, balans, prikkelmanagement en communicatie kan bijdragen aan meer rust.

Het blijkt dat mensen die dit geleerd hebben meer rust ervaren, eerder inzien dat het niet goed gaat, waardoor ze maatregelen kunnen treffen. Ook blijkt dat ze beter kunnen relativeren en afstand kunnen nemen. Daarnaast hebben ze meer overzicht en zien ze meer samenhang. Ze kunnen zich flexibeler op stellen, hebben meer houvast en hebben voldoende tijd en aandacht voor gezin, werk en studie.

We nemen de stappen achtereenvolgens door.

Stap 1: Stress-signalen herkennen

Veel mensen met autisme vinden het lastig om aan hun lijf en gedrag te merken wanneer ze gestrest zijn. Veel stress merken ze vaak wel op. Bijvoorbeeld omdat hun nek of schouders dan erg vast gaan zitten. Maar de signalen van een mindere mate van stress merken ze minder of niet op als ze daar niet op gewezen zijn. Er zijn heel veel signalen waaraan je stress op kunt merken. Die te weten kan direct al voor meer rust zorgen. Zodat ze eerder stress herkennen en actie kunnen ondernemen.

Laat ik het uitleggen aan de hand van een voorbeeld:

Een dag kan goed beginnen voor iemand met autisme. Hij (of zij) ervaart geen of maar heel beperkt spanning. Maar in ‘no time’ loopt hij achter met zijn werk doordat hij zich niet kan concentreren door al het lawaai op de afdeling.

Vervolgens komt hij te laat op een belangrijke afspraak omdat hij de tijd niet goed in de peiling had. En ‘s middags wil zijn baas een social talk met hem houden, terwijl hij een rapport af moet hebben.

Zijn hoofd begint steeds voller te raken. Aan het eind van de dag is de winkel waar hij die dag een boodschap moest doen ook nog eens dicht en wordt hij boos.

Al die situaties en gebeurtenissen zijn oorzaken van stress. Ze zorgen ervoor dat er als het ware laagjes op iemands hoofd komen. Elke laagje komt boven op het andere laagje. Het veroorzaakt uiteindelijk een punthoofd en kan ervoor zorgen dat die persoon extreem reageert.

Als er maar één stressvolle situatie was geweest of twee dan was het nog wel te hanteren. Maar alles samen maakt het moeilijk. Een beetje stress is niet erg, maar te vaak en te veel stress in niet goed voor iemand. De kunst is om na een stressvolle tijd weer te leren ontspannen of te ontladen waardoor iemand weer tot een optimaal niveau komt waarin hij goed kan functioneren. Jammer genoeg krijgt of neemt men hier vaak de tijd niet voor.

Paden effenen voor stresskippen: Ik zie mijn fiets staan midden in het pad. Achtergelaten omdat ik dan niet zo ver met de boodschappen hoefde te lopen. Toch maar even beter aan de kant zetten, want straks loopt een van de andere gezinsleden erlangs in vliegende haast om op tijd op school te komen en komen er weer een paar stresspunten bij.

Zo effen ik het pad voor stresskippen. Een gewoonte die ik lang heb ontwikkeld en wat regelmatig het verschil maakt tussen doorgaan of… ontploffen, schelden, niet meer verder willen. Je weet wel: de beroemde druppel die ervoor zorgt dat de emmer overstroomt.

paden effenen autisme

Wat vaak voorkomt bij mensen met autisme is dat ze het niet voelen aankomen. De stress en het instorten of uitbarsten dat daarop volgt overkomt ze. Dat is jammer. Want meer bewust zijn van de signalen die lijf en gedrag afgeven helpt om te voorkomen dat ze er te veel last van krijgen.

Iedereen heeft namelijk zijn/haar signalen waaraan merkbaar is, dat er sprake is van stress. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je allerlei negatieve denkpatronen krijgt, dat je spierspanning opbouwt, je heel erg moe en prikkelbaar wordt, slecht slaapt, hoofdpijn krijgt, eerder in de emoties vliegt, etc…

Deze signalen werken als alarmbellen. Je weet dat er iets niet goed zit. Er volgt een keuzemoment. Wat ga je doen? Kom je in actie of doe je niets? Reageer je proactief of reactief? Het is heel belangrijk om te leren signalen te herkennen, die aangeven dat iemand gestrest is.

Nick is happy met zijn vrouw en zoon, maar… die stress, spanning, deadlines die hij moet halen op het werk…

Chaos, mailbox die constant vol loopt, collega’s die van alles willen weten als je net geconcentreerd aan het werk bent.

Verwijten krijgen dat je ook overal geïrriteerd op reageert. Klachten van zijn zoon dat hij nooit meer eens wil stoeien of een spelletje doen.

Lees hier hoe Thomas Nick heel goed hielp zijn stress te verminderen.

Onderdeel van de online training Coachen naar rust is de uitgebreide Toolkit Rust Bij Autisme. In deze toolkit tref je volop kaartjes en diverse werkbladen aan om mensen met autisme te helpen de stress-signalen goed in kaart te brengen. Deze eerste stap geeft vaak al veel inzicht en bewustwording. En kijk ook eens naar de checklist Rust in je Hoofd. Deze gratis checklist kan je gebruiken als handig hulpmiddel voor je klanten om van stress naar rust te komen.

Stap 2: Oorzaken van stress (her)kennen

Bij autisme treedt er bijna standaard stress op bij sociale contacten, veranderingen en onverwachte gebeurtenissen. Zelfs dingen die voor iemand anders simpel zijn, kunnen een stressreactie veroorzaken. Die stressreactie kan iemand met autisme zelf opmerken en is ook zichtbaar voor anderen.

Omdat zij niet precies weten wat stress oplevert kunnen ze niet altijd goed anticiperen. Ze kunnen best aangeven dat sociale activiteiten zoals feestjes spanning oplevert, dat kritiek moeilijk is, een gesprek over gevoelens soms rampzalig, maar naast deze factoren kunnen er nog veel meer oorzaken meespelen die stress verhogend werken.

Stress kan ontstaan door sociale stressoren. Bijvoorbeeld wanneer mensen met autisme moeten samenwerken, als er plagerijen zijn of als er sarcasme gebruikt wordt is dat lastig voor ze.

Er kan ook communicatieve stress ontstaan doordat ze een gesprek moeten voeren, een presentatie moeten geven, of iemand willen begrijpen. De omgeving kan een stressfactor zijn omdat er objecten veranderen in de ruimte, of veranderingen zijn in een planning.

Sensorische stress ontstaat bijvoorbeeld door veel lawaai of een radio die permanent aanstaat. Overbelasting door veel werk of een opeenstapeling van allerlei onduidelijkheden en onrust kan ook een stressbron zijn.

Het weten wat de mogelijke aanleidingen zijn van stress kan enorm helpen en een gevoel van invloed geven. Ze kunnen er bijvoorbeeld rekening mee houden door voldoende ontspan-tijd in te plannen na een energievretende bijeenkomst. Of leren beter om te gaan met stressvolle situaties. Of vaardigheden leren om beter te communiceren of beter met hun tijd om te gaan.

Door middel van concrete opdrachten is het mogelijk om je klant te helpen er beter de vinger op te kunnen krijgen wat de oorzaken van stress zijn.

Stap 3: Structuur als belangrijke basis

Veel mensen met autisme hebben dagelijks gebrek aan overzicht. Ze ervaren veel chaos. Ze zijn daardoor druk in hun hoofd en weten niet hoe ze op een effectieve en efficiënte manier kunnen werken. Op de verschillende levensgebieden kan dit verschillen. Zo kan iemand heel goed zijn in plannen op zijn werk, maar thuis het huishouden niet aankunnen.

Structuur geeft meer duidelijkheid en voorspelbaarheid. Dat gaat veel verder dan alleen een takenlijstje. Situaties en taken worden duidelijker als ze weten wat, hoe, waar, wanneer en door wie het wordt gedaan.

Om meer voorspelbaarheid te krijgen, moeten ze ervoor zorgen dat ze vooraf een goed beeld hebben van wat, wanneer en hoelang het gebeurt. Dit bevordert de samenhang en geeft meer zicht op oorzaken en gevolgen, waardoor ze minder stress hoeven te ervaren. Als ze merken dat ze angstig of paniekerig worden, is dit vaak een teken dat er iets niet duidelijk is.

Door duidelijkheid en voorspelbaarheid hebben mensen met autisme:

• minder stress,
• voelen ze zich veiliger,
• kunnen ze beter omgaan met veranderingen,
• worden ze flexibeler,
• hebben ze minder last van angst en paniek.

Veel mensen hebben al allerlei grote en kleine structuren in hun leven. De volgorde waarin ze hun dag opstarten of beëindigen. De manier van eten koken. De manier waarop ze hun spullen georganiseerd hebben. Voor veel mensen met autisme valt er op allerlei vlakken nog veel voordeel te halen uit meer structuur in het leven en werken. Denk niet dat normaal en hoger begaafde volwassenen met autisme geen structuur nodig hebben. Ook de hoogstopgeleide mensen met een uitstekende baan hebben veel baat bij structuur op allerlei gebieden.

Met een duidelijk stappenplan kun jij je klant helpen om meer structuur in hun werk en leven te krijgen.

Stap 4: Goede balans in inspanning en ontspanning

De kern om in balans te blijven is zelf bepalen wat goed voor je is en wat niet. Op die manier heb je meer invloed op je leven. Weten wat goed voor je is vraagt om een groot stuk zelfkennis en zelfreflectie. Het is handig om te weten wat je energie kost en wat je energie geeft. Elke dag kan die balans verstoord worden, omdat er bijvoorbeeld onverwachte situaties op je af komen. Balans vraagt dus steeds om bewustzijn en aandacht.

Als je uit balans bent, kun je dat vaak merken aan de signalen die je lijf afgeeft. Je kunt ook zeggen dat wanneer je de draaglast zwaarder ervaart dan de draagkracht, je stress bemerkt. Je loopt als het ware over een dunne draad, waar je al je concentratie en energie voor nodig hebt. Het minste of geringste kan je laten vallen.

Vraag je klant met autisme maar eens hoe vaak hij of zij zich uit balans voelt. De kans is redelijk groot dat je dan het antwoord ‘Vaak’ krijgt. Mensen met autisme zijn keien in doorgaan en doorgaan. Ze zijn erg trouw en willen alles graag afmaken, koste wat kost. Dat heeft als keerzijde dat ze over hun eigen grenzen heengaan. Vergeten tijd te nemen voor pauze en ontspanning. Alleen de noodzakelijke dingen doen omdat dan de tijd op is. Geen tijd meer hebben om de leuke dingen te doen waar ze van opladen en weer energie krijgen.

Als de balans in inspanning en ontspanning in evenwicht is functioneer je beter. Door hier met je klant over in gesprek te gaan en door te nemen hoe het gesteld is met zijn of haar balans kom je erachter waar winst te behalen valt. Dit is typisch een gebied waar mensen een blinde vlek hebben. En jij als coach kunt hier enorm van waarde zijn. Met goede coachvragen en met concrete en praktische opdrachten en werkvormen.

Stap 5: Beter omgaan met prikkels

De ene persoon raakt eerder overprikkeld dan de ander. Als je heel gevoelig bent voor alles wat er om je heen gebeurt zoals wat je hoort, ziet, ruikt, voelt en proeft, raakt je hoofd snel vol. Voor mensen met autisme dagelijkse kost.

Iemand zei eens tegen mij: ‘Het lijkt wel alsof mijn hoofd een magneet is die constant prikkels aantrekt.’

Als je prikkelgevoelig bent, dan kun je heel goed kleine dingen waarnemen die anderen niet, of beperkt, zien of merken. Bijvoorbeeld: dat je je niet meer kunt concentreren, omdat je een klok hoort tikken of dat je meteen ziet wanneer er iets anders of nieuws is in de woonkamer. Het is een kwaliteit om dit allemaal goed te kunnen, maar ook lastig als je er snel vol of overprikkeld van raakt.

Als coach kun jij helpen om te achterhalen voor welke zintuigen ze overgevoelig zijn. Op basis daarvan is het mogelijk om te kijken of prikkels op te lossen zijn, te verminderen zijn of dat er manieren zijn om er beter mee om te gaan.

Dit vraagt van jou een stuk geduld en creativiteit. Maar wat een rust voor je klant als jullie er samen achter komen hoe prikkels verminderd kunnen worden. Door samen in gesprek te gaan over hoe de prikkelgevoeligheid werkt kan al veel stress schelen. Dan komen er reacties als: ‘Oh, werkt dat zo!’ Of: ‘Nu begrijp ik waarom ik daar altijd zo’n last van heb.’

In het boek ‘Meer rust en minder stress bij autisme’ vind je volop tips en mogelijkheden om je klant te helpen beter met prikkels om te gaan.

Stap 6: Helder communiceren over stress, grenzen en hulp

Jammer genoeg is het niet altijd te voorkomen dat iemand gestrest raakt. Want leven met autisme is per definitie stressvol. Veel mensen met autisme vinden het lastig om aan te geven dat ze gestrest zijn en soms ook om dit op een tactische manier te vertellen.

Door niet aan anderen te vertellen hoe het gesteld is met hun stressniveau loopt de spanning eigenlijk alleen maar op. Want, hoe moet hun partner, vriend of collega weten hoe het in hun hoofd en lijf is? Zij kunnen vaak maar moeilijk begrijpen hoe iets voelt voor een ander of hoe zij het ervaren als ze het niet hebben verteld. Nou hoeven ze natuurlijk niet aan iedereen uitgebreid te gaan vertellen wat autisme is en hoe het bij ze werkt. Maar bij bepaalde mensen, zoals iemand die dichtbij ze staat, kan het heel helpend zijn.

Als de mensen waar ze een nauwe relaties mee hebben beter begrijpen hoe het voor ze is kan er meer begrip ontstaan. Dat heeft een positief effect op hun rust en relaties. Weten wat iemand prettig vindt op het moment dat die gestrest raakt is heel handig. Voor anderen is dit hele waardevolle informatie. Vaak willen anderen erg graag helpen of ter wille zijn, ook op het werk, maar weten ze niet hoe ze dat kunnen doen.

Veel mensen met autisme zuchten diep als het over communicatie gaat. Er kan zoveel mis in gaan. Denken ze duidelijk te zijn, komt het totaal niet over bij de ander. Of de ander interpreteert ze verkeerd en krijgen ze niet overgebracht wat ze nou precies bedoelen. Ook ten aanzien van lichaamstaal en het bespreken van emoties kunnen onduidelijkheden en misverstanden ontstaan. Verwachtingen waar ze niet aan voldoen, net even de verkeerde woorden gebruiken of volledig dichtslaan.

Als je gestrest bent is het extra lastig om goede gesprekken te voeren. Voldoende rust is dus een voorwaarde. Ook is het belangrijk om communicatieve vaardigheden aan te scherpen. Dit kan voor iemand het verschil zijn tussen gestrest zijn of normaal functioneren. Dat je weet hoe je gesprekken op ‘aan’ of ‘uit’ kunt zetten. Hoe je een gesprek opbouwt, hoe je een grens stelt of ‘nee’ zegt. Hoe je om hulp vraagt als je het nodig hebt. Dit weten en kunnen toepassen geeft je klant met autisme veel rust.

Stap 7: Terugval voorkomen

De zevende en laatste stap naar meer rust bij autisme richt zich op het leren van de signalen waar ze op verdacht kunnen zijn bij terugval. Want leven met autisme gaat met ups en downs. Juist als het minder gaat is het moeilijk om te bedenken wat ook al weer werkt voor meer rust.

Daarom is het belangrijk dat de opgedane kennis en inzichten paraat zijn op het moment dat het minder goed gaat. Door bewust bezig te zijn met het onderwerp rust leer je ze mogelijkheden die ze kunnen gaan toepassen. Het maken van de stressthermometer helpt om alle opgedane inzichten en mogelijkheden te bundelen en visueel samen te brengen. Als geheugensteun voor als ze het nodig hebben. En zeker ook om naar anderen toe uit te kunnen leggen hoe stress bij hun werkt en wat ze nodig hebben voor meer rust.

Leren gaat met vallen en opstaan. Of je nou leert fietsen of leert hoe anderen meer rust kunnen ervaren. Dat geldt voor jou als coach, maar ook voor je klant met autisme. Door dingen uit te proberen merkt je klant of het werkt of dat het niet het gewenste resultaat geeft. Soms gaat het veel langzamer dan ze willen. Vinden ze het spannend om uit te proberen. Zijn ze bang dat anderen commentaar gaan geven. Geef het dan de tijd. Gun het ze om fouten te maken en te experimenteren.

Ik hoop dat je met de kennis en inzichten uit deze blog zelf meer duidelijkheid hebt gekregen over hoe stress bij autisme werkt. En dat je een aantal mogelijkheden hebt geleerd over wat jij als coach kunt doen om je klant te helpen naar meer rust.

Wil je meer? Kijk dan verder op de website voor de mogelijkheden.

Hartelijke groet,

Marja Boxhoorn

Lieve man of vrouw. Met een partner, kind, collega of coachee in de nabijheid. Maak jij het ook regelmatig mee dat je iets zegt en je partner, puber, collega of coachee doet er niets mee? Het is alsof je in het luchtledige hebt gepraat. Er is niets mee gedaan, lijkt het. Alsof dat wat je afgesproken hebt in het luchtledige is opgelost.

Met een grote vinger wijs je naar de ander met autisme.

-> Waarom heb je het niet gedaan?

-> Je hebt niet geluisterd!

-> Je hebt er niets mee gedaan, terwijl het zo belangrijk was!

-> Zie je wel, je bent een stomme oekel!

-> Ach, arme jij, het lukt je gewoon niet he? Kom maar hoor…

Eh… Zeg je dat wel eens? Of denk je dat regelmatig? Stiekem in je hoofd? Zodat de ander het niet hoort?

Of steek je de hand in eigen boezem? Kijk je in de spiegel en denk je…

+  Wat hebben we precies besproken?

+  Onder wat voor omstandigheden?

+  Heb ik duidelijk gecommuniceerd?

+  Was er geen ruis?

+  Was het voor de ander ook mogelijk om het te begrijpen en tot zich te nemen?

+  Heb ik ook gecheckt of het goed is aangekomen?

+  Was het ook haalbaar?

+  Was het ook klein genoeg?

+  Concreet genoeg?

+  Wat was er misschien nog meer nodig voor de ander om in actie te KUNNEN komen…

Wees gerust, zelfs de zeer ervaren coaches, therapeuten en psychiaters verkijken zich regelmatig op bovenstaande. Ook ik steek de hand in eigen boezem. Want we gaan vaak veel te snel, overschatten, onderschatten, gaan met te grote sprongen en hopsen door. Het steekt zo heel erg nauw. Hoe klein moet je het precies maken? Hoe concreet moet je het bespreken? Zodat die ander gaat?

Lieve man of vrouw. Met een partner, kind, collega of coachee in de nabijheid. Probeer alsjeblieft om het klein en concreet te maken. Stem goed af. Maak het nog kleiner en concreter dan je nu misschien al doet. Blijf alert op wat je zegt en hoe je het zegt. En check, check, check.

En dan…. actie!

Kijk hieronder nog even de video hierover.

Wil je ook meer weten over Krachtig Coachen bij Autisme?

Als coach, begeleider of professional kun jij meedoen aan de eendaagse online workshop over Krachtig Coachen bij autisme. Een aanpak waarmee je (jong)volwassenen met autisme helpt om meer grip op hun leven te krijgen vanuit rust en ontspanning.

Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden.

Wat is de ‘missing link’ waardoor je coachee met autisme niet zo sky high gaat als je denkt dat mogelijk is?

Mensen met autisme zijn vaak super slim en tot veel meer in staat dan we denken. Maar soms mist er iets. Dat kan een heel klein puzzelstukje van de totale puzzel zijn. Waardoor het net niet lukt.

Om het laminaat in de logeerkamer te leggen.

Om die afspraak te maken met de tandarts.

Om feedback te geven aan die collega die een rotopmerking maakte die hem ’s nachts wakker houdt.

Om de vakantie te regelen voordat alle campings en vakantieparken vol zitten.

Aan jou lieve coach, partner, ouder of collega de schone taak om speurwerk te doen en te onderzoeken wat nou maakt dat het net niet lukt. Want waarschijnlijk is hij al 95% op weg en is dat laatste stukje nog even nodig om te gaan.

En als hij gaat? ….. Oei, dan gaat ie!

Steady and stable.

Bekijk hieronder de video waarin ik je er meer over vertel.

Als coach, begeleider of professional kun jij meedoen aan de eendaagse online workshop over Krachtig Coachen bij autisme. Een aanpak waarmee je (jong)volwassenen met autisme helpt om meer grip op hun leven te krijgen vanuit rust en ontspanning.

Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden.

Het in beweging krijgen van cliënten met autisme is niet altijd makkelijk. Wat bij de een werkt, werkt bij de ander helemaal niet. De een blijft achteroverleunen en laat jou heel hard werken. De ander is super gemotiveerd, waarbij het lijkt alsof hij alles snapt, maar ondertussen ga je veel te snel. Weer een ander maakt reuzensprongen omdat je precies de juiste snaar te pakken hebt. En dan… dan kun je samen vliegen!

Ook jij vraagt je vast wel eens af hoe jij op een krachtige manier kunt coachen en je cliënten met autisme sneller en makkelijker van A naar B kan brengen.

Dat vraagt nogal wat van jou. Zoals een positieve mindset van jou als coach, de juiste kennis over autisme en vaardigheden om daadwerkelijk effectief te coachen.

In onderstaande video krijg je een super waardevolle tip van me om krachtiger te coachen zodat je sneller en makkelijker resultaat kunt bereiken. Als je dit toepast gaat er al veel voor jou en je cliënten in positieve zin veranderen.

Wil je ook meer weten over Krachtig Coachen Bij Autisme?

Als coach, begeleider of professional kun meedoen aan de eendaagse online workshop over Krachtig Coachen bij autisme. Een aanpak waarmee je (jong)volwassenen met autisme helpt om meer grip op hun leven te krijgen vanuit rust en ontspanning.

Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden.

Als 1 op de 20 medewerkers kenmerken van autisme heeft, is de kans groot dat je ook iemand in je team of nabije omgeving hebt die ook in dit profiel past. Dit zeg ik niet om te stigmatiseren of te labelen, maar om bewustwording aan te wakkeren.

Autisme op de werkvloer

Tijdens een workshop die ik laatst gaf over autisme op de werkvloer hoorde ik het verhaal van een manager die zich ernstig zorgen maakte over één van zijn medewerkers. Want na een inwerkperiode leek het een tijd goed te gaan. De medewerker deed het best goed. Maar na verloop van tijd vielen er steeds meer gaten. Deadlines werden niet gehaald, er werd vaker verzuimd en het werk stapelde zich steeds meer op. De irritatie bij hem en de rest van het team liep behoorlijk op. In de wandelgangen hoorde hij regelmatig gemopper. Er zijn een aantal onderdelen waar hij heel goed in is, en waar hij erg om wordt gewaardeerd. Echt een inhoudelijke aanvulling. Als manager had hij besloten om de werkdruk drastisch te verlagen, hij had werkzaamheden geschrapt, maar het hielp niets. Het bleef pappen en nathouden. Nu vroeg hij zich af hoelang hij deze medewerker nog wilde aanhouden. Hij kan toch niet zomaar zeggen: ‘Hé, heb je er wel eens aan gedacht dat je misschien autisme hebt?’ Zou het dan toch tijd worden om afscheid te nemen? Tijdens het lezen van de checklist met autismekenmerken, die ik deelde tijdens de workshop, merkte hij op dat hij ze allemaal wel kon aankruisen…

Tsja, en dan?

Wat kan een manager doen?

Zomaar met autisme om de oren slaan is geen optie.

5 tips om te helpen bij beter functioneren op de werkvloer

Toch zijn er prima mogelijkheden om, zonder dat het over autisme gaat, te helpen om beter te functioneren op de werkvloer.

1. Zorg dat je weet wat autisme is.

Meer begrip over autisme geeft rust. Voor jou en je collega met autisme. Om goed om te gaan met elkaar vraagt wederkerigheid. Contact hebben kun je niet alleen, dat doe je samen. Als jij weet dat het voor iemand met autisme moeilijk is om oogcontact te hebben tijdens het praten dan veroordeel je hem niet als ongeïnteresseerd. Als je weet dat het moeilijk voor ze is om sociale signalen op te pakken, dan kun je daarop inspelen. Door wat extra uitleg op feiten te geven of te relativeren naar de rest van het team. Als iemand de hele dag in een stilteruimte gaat zitten met een koptelefoon op en daar de hele dag stilletjes werkt, wordt hij al snel als asociaal bestempeld. Terwijl als een kind een rustige plek in de klas krijgt zodat hij beter kan leren, het hoog wordt gewaardeerd. Denk eerst even na. Probeer je in te lezen en in te leven in wat autisme is en zie de mens erachter. Bedenk dat als jij in zijn schoenen stond, wat jij graag zou willen hoe mensen met je om zouden gaan. Autisme heeft mooie kwaliteiten en ook kwetsbaarheden. Ga vanuit de kennis over autisme het hebben over concreet gedrag. Dat heeft iedereen en is niet stigmatiserend.

2. Heb aandacht voor de grote stressgevoeligheid

Het hebben van stress kan voor mensen met autisme totaal andere oorzaken hebben dan voor iemand zonder autisme. Denk aan overprikkeling door een onrustige werkplek. In tijden waarin kantoortuinen gewoon zijn, is het vaak zoeken naar manieren om te overleven op zo’n prikkelrijke plaats. Het kan wel zo zijn dat het effectiever is of beter voor de bedrijfsresultaten, maar voor veel mensen met autisme (en trouwens ook voor veel mensen zonder autisme) is het een regelrechte ramp. Ik denk dat er goede mogelijkheden zijn. Door samen te zoeken naar oplossingen, die soms heel simpel kunnen zijn, help je enorm. Denk aan een koptelefoon, een schot, een thuiswerkdag, afspraken met collega’s over praten, regelmatig gebruik makend van stilteruimtes. Flexibel omgaan met flexplekken door toch een vaste plek te bieden kan veel stress wegnemen. Maar oorzaken voor veel stress kunnen ook liggen in reorganisaties en veranderingen van groot tot heel klein. Sociale activiteiten als lunch, uitjes, of dingen in de privésfeer zoals een verhuizing, krijgen van kinderen, ziekte, etc. kunnen ook veel stress geven. Wat weer invloed heeft op het functioneren op het werk. Wil je handvatten hebben om een collega met autisme te helpen omgaan met stress, lees dan m’n boek Meer rust en minder stress bij autisme.

3. Onderzoek waar de talenten van de medewerkers liggen en benut ze

Zorg voor passend werk, waarin de medewerker zijn of haar talenten kan inzetten. Als het schrijven van rapporten een probleem is, maar hij wel een goed verhaal heeft, koppel dan een collega die het schrijfwerk doet. Als je weet dat iemand super goed is in fouten opsporen en hier een hyperfocus voor heeft, maak er dan gebruik van. Jij blij, hij blij. En talenten zijn er in overvloed. Ik weet dat er nog veel onbenut potentieel is bij heel veel mensen met autisme. Sommigen zitten thuis op de bank, terwijl er in bepaalde sectoren een schrijnend tekort is aan personeel. Word wakker mensen, met een beetje goede wil en inzet heb je gouden medewerkers!

4. Ga open in gesprek over wat de medewerker nodig heeft.

Mensen met autisme hebben vaak al een goed beeld van wat goed werkt voor ze en wat niet. Ga het dus alsjeblieft niet voor ze invullen. Heb een open en nieuwsgierige houding om te willen weten wie iemand is. Ook al is er sprake van autisme, bekend of niet bekend, het is en blijft nog steeds een mens. Eerst mens, zou ik zeggen. En ja, door het autisme zijn er een aantal specifieke dingen die aandacht nodig hebben. Kijkend naar de kracht en de kwetsbaarheden. Ga het gesprek aan over gedrag. Benoem concrete zaken. Ga niet vage toespelingen maken. Onuitgesproken verwachtingen zijn funest. Wees gewoon duidelijk en voorspelbaar en houd je aan afspraken. Door ‘gewoon’ effectief te communiceren kom je al een heel eind.

5. Doe normaal waar kan en biedt ondersteuning waar nodig

We zijn allemaal mensen en willen graag gerespecteerd worden. Ik maak wel eens mee dat mensen met autisme ineens heel anders benaderd worden als anderen weten dat er sprake is van autisme. Bijvoorbeeld overduidelijk en hard pratend: ‘Dus jij hebt autisme? Oke, dan zal ik maar heel duidelijk praten, moet ik zeker alles tekenen en picto’s laten zien. En mijn taalgebruik versimpelen tot het niveau van een 8-jarige.’ Waarop degene met autisme denkt: ‘Ja hallo, ik heb autisme, ik ben toch niet gek?!’ Vaak zijn ze ook nog eens prima of zelfs heel hoog opgeleid. Zo’n benadering matcht echt niet. Doe gewoon normaal waar mogelijk. Merk op waar wat extra’s nodig is. Vind je het zelf lastig? Huur dan expertise in. Bij Autismecoach hebben we inmiddels een heel team met gekwalificeerde autismecoaches die zowel de medewerker kan coachen als een manager kan helpen om beter met elkaar om te gaan, zodat het werk beter gedaan kan worden.

Kortom, er zijn volop mogelijkheden om autisme op de werkvloer te laten werken. Het kan uitdagend zijn om achter de handleiding te komen en om te gaan met soms lastig, rigide gedrag. Zolang je manieren hebt om positief contact te hebben en te houden, het gesprek aangaat en het hebt over concreet gedrag en mogelijkheden dan hoef je het niet eens over autisme te hebben.

Verder lezen?

Vraag dan nu het GRATIS rapport Autisme op de werkvloer aan. Hierin lees je de bevindingen van een onderzoek naar leidinggeven en leiding krijgen bij mensen met autisme op de werkvloer.